काटीमोन (Katimon) 

🌱 परिचय (Introduction)

काटीमोन (Katimon) हा मूळचा थायलंडचा असणारा आंब्याचा एक अत्यंत नाविन्यपूर्ण आणि व्यावसायिकदृष्ट्या क्रांती घडवून आणणारा वाण आहे. या वाणाची सर्वात मोठी खासियत म्हणजे हा 'ऑल सिझन' (All-Season/Baramasi) आंबा आहे, म्हणजेच या झाडाला वर्षातून तीन ते चार वेळा मोहर येतो आणि वर्षभर फळे मिळतात. झाडाचा आकार लहान राहतो आणि अगदी कमी वयातच हा वाण प्रचंड उत्पादन देण्यास सुरुवात करतो, ज्यामुळे सध्या हाय-डेन्सिटी (घनदाट) लागवडीसाठी याला मोठी पसंती दिली जात आहे.

🧬 वैशिष्ट्ये (Key Features)

• रंग: कच्चे असताना गडद हिरवा आणि पिकल्यावर आकर्षक पिवळा रंग

• चव: अतिशय गोड आणि चवदार (थायलंडच्या प्रसिद्ध 'नाम डॉक माई' आंब्यासारखी याची चव असते)

• सुगंध: मध्यम, सुवासिक आणि सुखद

• गर: घट्ट, रसाळ, फिकट पिवळा ते केशरी रंग आणि पूर्णपणे तंतूविरहित (Fiberless)

• वापर: मुख्यत्वे ताजे खाण्यासाठी, कोइ विरहित पातळ पापुद्र्यामुळे खाण्यास सोपा, तसेच ऑफ-सीझनमध्ये आमरस आणि पल्पसाठी

🌿 लागवड माहिती (Planting Details)

• लागवडीचा हंगाम: जून ते ऑगस्ट (तसेच वर्षभर कधीही लावल्यास योग्य काळजी घेतल्यास जगू शकतो)

• माती: चांगला निचरा होणारी, हलकी ते मध्यम सुपीक माती (मुरमाड किंवा गाळाच्या मातीत उत्तम येतो)

• अंतर: ३ x ३ मीटर किंवा ४ x ४ मीटर (अति-घनदाट/High Density लागवडीसाठी हा वाण अत्यंत योग्य आहे)

• सिंचन: नियमित सिंचन आवश्यक, विशेषतः नवीन मोहर आणि फळधारणेच्या काळात पाण्याचा ताण पडू नये

• छाटणीसाठी योग्य काळ: वर्षभरात फळे काढून झाल्यावर किंवा गरजेनुसार झाडाचा आकार मर्यादित ठेवण्यासाठी नियमित हलकी छाटणी (Pruning) करावी

• पाणी व्यवस्थापन: सतत फुले आणि फळे येत असल्याने जमिनीतील ओलावा टिकून राहणे गरजेचे आहे, मात्र मुळापाशी पाणी साचणार नाही याची पूर्ण दक्षता घ्यावी

🍋 फळधारणा व उत्पादन (Yield & Harvest)

• फळधारणा सुरू: लागवडीनंतर अगदी पहिल्या वर्षापासूनच (१-२ वर्षांत) झाडाला मोहर आणि फळे येण्यास सुरुवात होते

• हंगाम: वर्षभर (बारामाही) – परंतु मुख्य बंपर हंगाम ऑक्टोबर ते जानेवारी (ऑफ-सीझन) आणि मार्च ते जून असा राहतो

• उत्पन्न: लहान झाड असतानाही वर्षभरात एकूण ३00 ते ४00 फळे प्रति झाड मिळू शकतात (झाड जसजसे मोठे होते तसे उत्पादन वेगाने वाढते)

• बाजारभाव: जेव्हा बाजारात इतर कोणताही आंबा नसतो (उदा. दिवाळी किंवा हिवाळ्यात), तेव्हा हा आंबा तयार होत असल्याने याला बाजारात अगदी चढ्या दराने (प्रीमियम भाव) मागणी मिळते

💰 व्यावसायिक महत्त्व (Commercial Value)

• ऑफ-सीझनचा राजा: पारंपरिक आंबे संपल्यानंतर बाजारात येत असल्याने या वाणाला स्थानिक आणि मेट्रो शहरांमधील मार्केटमध्ये प्रचंड स्पर्धात्मक फायदा मिळतो.

• कमी जागेत अफाट उत्पादन: झाडाचा बुटका आणि आटोपशीर आकार असल्यामुळे एका एकरात खूप जास्त झाडे बसवता येतात, ज्यामुळे प्रति एकर एकूण नफा खूप जास्त निघतो.

• नर्सरी आणि गृहबागेसाठी उत्तम: लवकर फळे देण्याच्या गुणधर्मामुळे घरच्या बागेत, टेरेसवर किंवा कुंडीत लावण्यासाठी या कलमांना ग्राहकांकडून खूप मोठी मागणी असते.